Sick building syndrome: wat als je huis je ziek maakt?
Altijd hoofdpijn thuis, maar nergens last van zodra je de deur uit bent? Nee, het zit niet tussen je oren, maar misschien wel in je huis. Woningen met een slechte luchtkwaliteit maken hun bewoners ziek. Dit fenomeen heet het sick building syndrome. Wat het precies is, waar het vandaan komt en wat je ertegen doet, leggen we hieronder uit.
Wat is het sick building syndrome?
Het sick building syndrome (SBS) verwijst naar een reeks klachten die ontstaan door een ongezond binnenklimaat, zonder dat er een duidelijke oorzaak te vinden is. In het Nederlands spreken we ook wel van gebouwgebonden klachten of een ziekmakend gebouw. Mensen met SBS krijgen allerlei symptomen wanneer ze lang in een bepaald gebouw vertoeven en merken dat de klachten verdwijnen zodra ze naar buiten gaan.
Het fenomeen werd voor het eerst opgemerkt in de jaren ‘70 en officieel erkend door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in 1986. Die schatte toen dat tot 30% van de nieuw gebouwde kantoren ermee kampte. Sindsdien weten we dat het sick building syndrome niet alleen kantoren, maar ook woningen en scholen kan treffen.
Symptomen van sick building syndrome
De klachten van het sick building syndrome zijn uiteenlopend, maar hebben 1 ding gemeen: ze duiken alleen op wanneer je lang in een bepaald gebouw bent en trekken weg zodra je buiten komt. Opvallend is dat meerdere personen in hetzelfde gebouw vaak gelijkaardige klachten ervaren. De symptomen delen we in 3 categorieën in:
Fysieke klachten
Veelvoorkomende signalen zijn chronische hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, spierpijn en een grieperig of koortsig gevoel. Soms gaan deze symptomen gepaard met huidirritatie zoals een droge, jeukende huid of uitslag.
Respiratoire klachten
Het ademhalingsstelsel reageert vaak als eerste op een ongezond binnenklimaat: een droge keel, een branderig gevoel in neus of keel, hoesten, kortademigheid, een verstopte neus of loopneus en soms een beklemmend gevoel op de borst. Mensen met astma krijgen meer of zwaardere astma-aanvallen en ook allergieën spelen sterker op.
Cognitieve en neurologische klachten
Ook de mentale impact verdient aandacht. Veel personen kunnen zich moeilijker concentreren, zijn vergeetachtig of maken sneller fouten. Ook vermoeidheid en een futloos gevoel worden vaak genoemd. Sommigen voelen zich zelfs prikkelbaar of licht depressief wanneer ze lange tijd in het betreffende gebouw doorbrengen, zonder dat ze zelf goed begrijpen waarom.
Checklist: heb jij last van het sick building syndrome?
- Hou een dagboek bij. Noteer welke klachten je ervaart, wanneer ze optreden en waar je bent. Je merkt dat je hoofdpijn telkens opkomt na enkele uren thuiswerken, terwijl je er op kantoor geen last van hebt (of omgekeerd).
- Gezinsleden of collega’s in hetzelfde gebouw ervaren gelijkaardige symptomen.
- Artsen vinden geen duidelijke lichamelijke oorzaak en klassieke behandelingen lijken weinig effect te hebben.
Herken je deze signalen? Dan is het zinvol om de luchtkwaliteit van je woning of kantoor onder de loep te nemen. Aqua Protect komt gratis langs voor een diagnose van het probleem. Op basis van het onderzoek bieden we een gepaste behandeling op maat.
Oorzaken van het sick building syndrome
Het sick building syndrome is altijd te wijten aan een slechte binnenluchtkwaliteit. Dat ontstaat zelden door 1 oorzaak. Meestal gaat het om een cocktail van factoren. De grootste boosdoener? Slechte ventilatie. Moderne woningen zijn uitstekend geïsoleerd en luchtdicht. Prima voor je energiefactuur, maar gevaarlijk voor je gezondheid als je niet voldoende isoleert. CO₂, vocht en vervuilende stoffen stapelen zich op, met hoofdpijn, sufheid en concentratieverlies als gevolg.
Ook vocht speelt een hoofdrol. In woningen waar de luchtvochtigheid niet optimaal is, treedt het sick building syndrome sneller op. Regen, opstijgend vocht, koken en douchen genereren waterdamp. Als dat vocht niet weg kan, wordt de luchtvochtigheid te hoog en krijgen schimmels en huisstofmijten vrij spel. Zij verspreiden sporen en muffe geuren die allerlei gezondheidsklachten uitlokken.
Te droge lucht is evenmin ideaal: ze droogt ogen en keel uit. Een gezonde relatieve luchtvochtigheid van 40 tot 60% is dus cruciaal. Dat bereik je alleen met een kwalitatief, mechanisch ventilatiesysteem.
Ventilatie: de beste medicatie tegen het sick building syndrome
Een goed ventilatiesysteem zijn de longen van je woning. Het reguleert het binnenklimaat: vochtige, vervuilde lucht gaat eruit en maakt plaats voor verse lucht vol zuurstof. Zo blijft de luchtvochtigheid op peil en verdwijnen ook schimmels en muffe geuren als sneeuw voor de zon.
Ventileren kan op verschillende manieren. Bij een C-systeem gebeurt de toevoer van verse lucht op natuurlijke wijze via roosters, terwijl de afvoer mechanisch verloopt. Een D-systeem, ook wel balansventilatie genoemd, neemt zowel de aan- als afvoer volledig mechanisch over. Het systeem recupereert bovendien de warmte uit de afgevoerde lucht en gebruikt die om de verse lucht voor te verwarmen. Gezond voor je woning, voor je comfort en voor je energiefactuur.
Belangrijk: ook een ventilatiesysteem heeft onderhoud nodig. Laat het regelmatig nakijken en reinigen, vervang tijdig de filters en hou de kanalen stofvrij. Anders wordt het systeem zelf een bron van bacteriën en vervuiling. Aqua Protect neemt zowel de installatie als het onderhoud voor z’n rekening. Vraag tijdig jouw ventilatie-onderhoud aan.
Last van het sick building syndrome? Vraag je gratis diagnose aan!
Heb je vermoedens van het sick building syndrome? De experts van Aqua Protect komen gratis langs om de situatie te analyseren. We bekijken je woning holistisch en gaan na of het probleem te maken heeft met onvoldoende ventilatie, vochtproblemen of een combinatie van beide. Door onze ruime expertise in vochtproblematieken bieden we een sluitende oplossing voor elke woning.
FAQ: veelgestelde vragen over sick building syndrome
- Wat is het verschil tussen sick building syndrome en building-related illness?
Bij building-related illness is er een duidelijke oorzaak aan te wijzen, zoals een legionellabesmetting of CO-vergiftiging. Het gaat dus om een concrete ziekte met een meetbare bron. Bij het sick building syndrome (SBS) ligt dat anders: er is geen specifieke oorzaak. Meestal gaat het om een samenspel van factoren zoals slechte ventilatie, chemische stoffen, hoge luchtvochtigheid of gebrekkig onderhoud van HVAC-installaties.
- Gaat het sick building syndrome vanzelf weg?
Typisch aan het sick building syndrome is dat de klachten optreden als je in het gebouw bent, maar vanzelf weggaan eens je het gebouw verlaat. Hoe dan ook, als er niets aan de luchtkwaliteit in het gebouw gedaan wordt, keren de klachten vanzelf terug. Pas wanneer de luchtcirculatie weer op peil is met goede ventilatie, verdwijnen de symptomen voorgoed.
- Hoe voorkom je het sick building syndrome?
Met een goed ventilatiesysteem. Die houdt de luchtvochtigheid in balans door het vocht uit het huis weg te voeren en te vervangen door verse lucht. Bij een luchtvochtigheid tussen de 40 en 60% geef je het sick building syndrome geen kans.
- Helpen luchtontvochtigers tegen sick building syndrome?
Een luchtontvochtiger helpt om de luchtvochtigheid tijdelijk te verlagen, vooral in ruimtes waar het te vochtig is of waar schimmelvorming dreigt. Toch is een luchtontvochtiger geen structurele oplossing voor het sick building syndrome. Hij pakt de oorzaak niet aan. Bovendien kan overmatig ontvochtigen leiden tot te droge lucht, wat net weer nieuwe klachten in de hand werkt zoals geïrriteerde ogen, droge keel of vermoeidheid. Voor een duurzame oplossing is het belangrijk om de luchtcirculatie en vochtbron structureel aan te pakken.
- Hoe krijg je het sick building syndrome?
Sick building syndrome ontstaat door langdurige blootstelling aan een slecht binnenklimaat. Vaak gaat het om gebouwen die onvoldoende geventileerd worden of waar vocht en vervuilende stoffen zich ophopen. Ook opstijgend vocht kan aan de basis liggen, waardoor schimmels schadelijke sporen verspreiden.